Wybrane artykuły

Zjednoczeni w misji

Poświęcenie nowej pompy wodnej przez o. Czesława Sadeckiego SVD, Madagaskar (fot. Zdzisław Grad SVD)

Tekst z numeru 10/2026

Rzucić wszystko i wyjechać? Tak! Jednak, zamiast ucieczki w Bieszczady, wybrali najdalsze zakątki świata, gdzie pomagają i dzielą się swoją wiarą, niosąc Chrystusa tym, którzy jeszcze Go nie znają.

Taką właśnie drogę, drogę misji, obrało ponad 1600 polskich misjonarek i misjonarzy, którzy posługują w 99 krajach na wszystkich kontynentach świata (dane wg Komisji KEP ds. Misji z 1.10.2025 r.).

Obchodzony w przedostatnią niedzielę października Światowy Dzień Misyjny, nazywany też Niedzielą Misyjną, to dzień wyjątkowy dla wszystkich posługujących na misjach oraz członków Papieskich Dzieł Misyjnych, dla których jest to święto patronalne. W tym roku obchodzimy 100. rocznicę jego ustanowienia. – Od stu lat dzień ten jest przeznaczony na modlitwę, refleksję i wspieranie misji ewangelizacyjnej Kościoła, zwłaszcza na obszarach, gdzie głoszenie Ewangelii dopiero się rozpoczyna, a Kościół jest wciąż młody – zaznaczył papież Leon XIV podczas audiencji dla uczestników tegorocznego Zgromadzenia Generalnego Papieskich Dzieł Misyjnych.

Z kolei ks. Marcin Będziński, dyrektor krajowy Papieskich Dzieł Misyjnych, w rozmowie z KAI zwrócił uwagę na dynamikę zmian, które nastąpiły: – W ciągu minionego stulecia świat bardzo się pozmieniał, bo np. wiele Kościołów, które kiedyś były misyjnymi, chociażby w Ameryce Południowej czy w Afryce, stało się silnymi Kościołami, które dzisiaj potrafią już wysyłać w świat swoich misjonarzy – zauważył.

U źródeł

Ogłoszenie Światowego Dnia Misyjnego zawdzięczamy Ojcu Świętemu Piusowi XI. Jednak źródeł zorganizowanej działalności misyjnej Kościoła katolickiego należy dopatrywać się już wcześniej. W 1622 r. papież Grzegorz XV powołał do istnienia Świętą Kongregację Rozkrzewiania Wiary (obecnie Dykasteria ds. Ewangelizacji). Zaś papież Urban VIII w 1627 r. założył Collegium Urbanum – działającą do dziś uczelnię, która od samego początku otwiera swoje podwoje dla seminarzystów z całego świata.  

Na przestrzeni wieków ukazywały się też papieskie dokumenty, które kształtowały podejście do spraw misji. Papież Grzegorz XVI w encyklice Probe Nostis zwracał uwagę na zaangażowanie w krzewienie wiary oraz dużą rolę Dzieła Rozkrzewiania Wiary zapoczątkowanego w 1822 r. przez Paulinę Jaricot. Z kolei Leon XIII w encyklice Sancta Dei Civitas podkreślał, że wszyscy wierni powinni włączyć się we współpracę dla spraw misji poprzez modlitwę i jałmużnę.

Wizja dwóch papieży

Priorytetowo sprawę misji traktowali papieże początku XX w., Benedykt XV i Pius XI, którzy nadali nowy kierunek działalności misyjnej w Kościele katolickim. Benedykt XV w Liście apostolskim Maximum illud akcentował, że wspieranie misji jest zadaniem wszystkich ochrzczonych. Podkreślał niezależność Kościoła od spraw narodowościowych, stanowczo odrzucając kolonializm. Ojciec Święty kładł też nacisk na kształcenie przyszłych księży pochodzących z krajów misyjnych. We wspomnianym już Collegium Urbanum zalecił wprowadzić nową dyscyplinę naukową – misjologię.

Kurs obrany przez Benedykta XV kontynuował jego następca Pius XI. W 1925 r. z inicjatywy Ojca Świętego otwarto wielką Światową Wystawę Misyjną, przekształconą później w Muzeum Misyjno-Etnologiczne. To wydarzenie wzbudziło zainteresowanie misjami i zachęciło wiernych do realnego działania – powstawały liczne związki i stowarzyszenia wspierające misje. Zaczęto również redagować czasopisma o tematyce misyjnej.

Swego rodzaju kamieniem milowym była wydana w 1926 r. encyklika Rerum Ecclesiae, w której papież Pius XI podkreślał, podobnie jak poprzednicy, że pomoc misjom jest obowiązkiem wszystkich członków Kościoła katolickiego, zarówno duchownych, jak i świeckich. Ponadto papież zachęcał biskupów, by wśród wiernych diecezji wprowadzali zwyczaj modlitwy w intencji misji i misjonarzy, a także wspierali rodzące się powołania misyjne.

Wyjątkowy dzień dla misji!

Zaangażowanie jak największej liczby osób świeckich, które miałyby właściwe przygotowanie formacyjne, było jednym z celów Piusa XI. Dlatego też papież formalnie powołał Akcję Katolicką, intensywnie włączającą świeckich w apostolstwo Kościoła. Ojciec Święty podniósł również do godności dzieł papieskich Dzieło Rozkrzewiania Wiary, Dzieło św. Piotra Apostoła oraz Dzieło Dziecięctwa Pana Jezusa.

To właśnie członkowie Dzieł Misyjnych skierowali prośbę do papieża Piusa XI o wyznaczenie w całym Kościele katolickim jednej niedzieli, która byłaby dniem modlitwy i wsparcia dla misji. Papież przychylił się do tej prośby. 14 kwietnia 1926 r. Święta Kongregacja Rytów wydała reskrypt, którym papież ustanawiał Światowy Dzień Misyjny. Dokument określał też pięć najważniejszych celów tego dnia: potrzebę modlitwy o rozwój królestwa Chrystusa na świecie, uświadamianie wiernych o potrzebach misyjnych, ożywienie gorliwości misyjnej kapłanów i wiernych, możliwość lepszego poznania Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary oraz konieczność materialnego wspierania misji. W późniejszych latach, za papieską aprobatą, wyznaczono również Misyjny Dzień Chorych (Dzień Cierpienia w Intencji Misji) oraz Misyjny Dzień Dzieci.  

Od 1926 r. z okazji Niedzieli Misyjnej publikowane są orędzia misyjne. Tegoroczne orędzie na 100. Światowy Dzień Misyjny, który przeżywamy pod hasłem „Jedno w Chrystusie, zjednoczeni w misji”, papież Leon XIV poświęcił refleksji nad misyjną komunią Kościoła. Ojciec Święty zaznaczył: „Im bardziej będziemy zjednoczeni w Chrystusie, tym pełniej będziemy mogli wspólnie wypełniać misję, jaką On nam powierzył. (…) Jeśli jedność jest warunkiem misji, to miłość jest jej istotą. Dobra Nowina, którą mamy głosić światu, nie jest jakimś abstrakcyjnym ideałem: jest to Ewangelia wiernej miłości Boga, wcielonej w obliczu i w życiu Jezusa Chrystusa”. Papież zachęcił również, by wszyscy – zgodnie z powołaniem i otrzymanymi darami – włączyli się „w wielką misję ewangelizacyjną, która jest zawsze dziełem miłości”.

Zgromadzenie Słowa Bożego, podążając za papieskim wezwaniem, od lat aktywnie włącza się w przeżywanie Niedzieli Misyjnej. Z tej okazji werbiści odwiedzają parafie, szkoły i wspólnoty w całej Polsce, gdzie głoszą kazania o misjach, dzielą się świadectwem powołania i doświadczeniem misyjnym, a także przybliżają historię Zgromadzenia i działania podejmowane przez księży misjonarzy na całym świecie. Światowy Dzień Misyjny to dla całego Zgromadzenia i jego przyjaciół impuls, by z nową mocą wspierać misje na całym świecie.